Dù là quốc gia có thế mạnh xuất khẩu, ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn đang đối mặt với hàng loạt thách thức từ khâu sản xuất, chất lượng đầu vào đến chuỗi cung ứng, khiến việc nâng cao giá trị thương phẩm trở nên gian nan.

Hiện nay, việc thiếu hụt nghiêm trọng các chuyên gia nông học và đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật đang tạo ra một “khoảng trống” kiến thức lớn. Nhiều nông dân đã bắt đầu đầu tư vào các hệ thống nhà kính và thiết bị hiện đại, nhưng do thiếu hướng dẫn khoa học để tối ưu hóa quy trình tưới tiêu, bón phân và kiểm soát dịch hại, công nghệ vẫn chưa được khai thác hiệu quả, dẫn đến năng suất thực tế thấp hơn nhiều so với tiềm năng.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là khả năng truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Việc thiếu hệ thống giám sát đồng bộ khiến nông sản Việt khó tiếp cận được các thị trường khó tính nhưng có giá trị cao như EU, Mỹ hay Nhật Bản. Khi người tiêu dùng thế giới ngày càng khắt khe, việc không chứng minh được “hành trình” của nông sản từ trang trại đến bàn ăn là một bất lợi lớn.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu và dịch bệnh đang gây áp lực khủng khiếp lên mô hình canh tác truyền thống. Với đặc thù nhiệt độ và độ ẩm cao tại Việt Nam, rủi ro sâu bệnh luôn thường trực, dẫn đến năng suất không ổn định. Nông dân thường rơi vào vòng lặp “được mùa mất giá” hoặc thất thu vì thiên tai.

Vấn đề chất lượng đầu vào cũng là một “vết đen” đáng ngại. Thị trường hiện nay tràn lan phân bón giả và giống kém chất lượng. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của bà con nông dân mà còn gây ra những hệ lụy khó lường cho cây trồng và làm suy thoái tài nguyên đất về lâu dài.

Cuối cùng, khoảng trống logistics sau thu hoạch vẫn là bài toán chưa có lời giải thỏa đáng. Hệ thống chuỗi lạnh hiện nay còn quá rời rạc, dẫn đến tỷ lệ thất thoát nông sản lên đến 30% trong quá trình vận chuyển từ nhà kính đến tay người tiêu dùng. Điều này không chỉ lãng phí nguồn lực mà còn làm giảm sức cạnh tranh về giá của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.